भोटेकोसी बाढीमा मृत्यु हुनेको संख्या ७८१ पुग्यो, २,५०२ सम्पर्कविहीन; चीनमा मात्रै १०४ नेपालीको अवस्था अज्ञात

काठमाडौं । भदौ १० गते भोटेकोसी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि नेपाल र चीनको सीमावर्ती क्षेत्रमा मानवीय क्षतिको अवस्था गम्भीर देखिएको छ। बाढीमा परी नेपालतर्फ हालसम्म ७८१ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने २ हजार ५०२ जना अझै सम्पर्कविहीन छन्।

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार आइतबार साँझ ६ बजेसम्म बाढी प्रभावित विभिन्न जिल्लाबाट ७८१ जनाको शव तथा मानव अंग फेला परेको हो।

प्राधिकरणको विवरणअनुसार रसुवामा १३, नुवाकोटमा ५२, धादिङमा ५०, गोरखामा ५८, नवलपरासी पूर्वमा १९९, नवलपरासी पश्चिममा १००, तनहुँमा ३७ र चितवनमा २७२ जनाको शव तथा मानव अंग फेला परेको छ।

बाढीपछि अझै २ हजार ५०२ जना सम्पर्कविहीन रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ। सम्पर्कविहीन हुनेमा २५ जना नेपाल प्रहरी, ४५ जना नेपाली सेना, १३ जना सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल, १५ जना भन्सार कार्यालयका कर्मचारी र चार जना अध्यागमन कार्यालयका कर्मचारी छन्।

त्यस्तै, विभिन्न जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत ९३३ जना, विदेशी नागरिक ५९२ जना तथा विदेशी नागरिकसँगै घुम्न गएका १२७ जना नेपाली सम्पर्कविहीन रहेको विवरणमा उल्लेख छ। लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जका तीन कर्मचारी र क्वारेन्टाइन कार्यालयका तीन कर्मचारी पनि सम्पर्कविहीन छन्।

जिल्लागत रूपमा रसुवाका ५६२, नुवाकोटका ११५ र मकवानपुरका ६५ जना सम्पर्कविहीन रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ।

चीनको केरुङमा १०४ नेपाली सम्पर्कविहीन

भदौ १० गते आएको बाढीले चीनको केरुङस्थित पोर्ट बगाएपछि त्यहाँ रहेका १०४ नेपाली नागरिक सम्पर्कविहीन भएका छन्।

चीन सरकारले सम्पर्कविहीन विदेशी नागरिकको विवरण सम्बन्धित देशका सरकारलाई पठाएको छ। सोही क्रममा चीन सरकारले सम्पर्कविहीन नेपाली नागरिकको सूची नेपाल परराष्ट्र मन्त्रालयलाई उपलब्ध गराएको हो।

चिनियाँ सञ्चारमाध्यमका अनुसार बाढीपछि चीनमा कुल २६१ जना विदेशी नागरिक सम्पर्कविहीन भएका छन्। तीमध्ये नेपालका १०४ जना छन्।

देशगत रूपमा भारतका ४९, लाट्भियाका ३३, अमेरिकाका १८, बेलायतका १५, अस्ट्रेलिया र क्यानडाका ६/६ जना सम्पर्कविहीन छन्।

त्यस्तै दक्षिण अफ्रिकाका चार, जर्मनीका तीन, आयरल्यान्ड र नेदरल्यान्ड्सका दुई/दुई तथा न्युजिल्यान्डका दुई जना सम्पर्कविहीन रहेको विवरणमा उल्लेख छ। फिनल्यान्ड, हंगेरी, कजाकास्तान, लिथुवानिया, पोर्चुगल, स्पेन र युक्रेनका एक/एक जना पनि सम्पर्कविहीन छन्।

उद्धारको प्रयास तीव्र

बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट हालसम्म ९ हजार ४३५ जनाको उद्धार गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ। जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङबाट मात्रै २७९ जनाको उद्धार गरिएको छ।

नेपाली सेनाले हवाई माध्यमबाट २५४ जना विदेशी नागरिकसहित ३ हजार ६७ नेपालीको उद्धार गरेको छ।

खोज तथा उद्धारका लागि बाढी प्रभावित क्षेत्रमा २० हजार ६१८ सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ। यसमध्ये नेपाल प्रहरीका ७ हजार ८९४, नेपाली सेनाका ८ हजार ५२१ र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका ४ हजार २०३ जना सुरक्षाकर्मी रहेका छन्।

चीन र नेपालतर्फको मानवीय क्षतिको अवस्था

उपलब्ध विवरणअनुसार नेपालतर्फ ७८१ जनाको मृत्यु/मानव अंग फेला परेको र २ हजार ५०२ जना सम्पर्कविहीन छन्।

चीनतर्फ भने २६१ जना विदेशी नागरिक सम्पर्कविहीन भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ, जसमा १०४ जना नेपाली छन्। चीनतर्फ मृत्यु भएका व्यक्तिको संख्या भने उपलब्ध विवरणमा खुलाइएको छैन।

त्यसैले हाल उपलब्ध तथ्यांकका आधारमा नेपाल र चीनको मृत्यु संख्या जोडेर संयुक्त मृतक संख्या निकाल्न सकिने अवस्था छैन। साथै चीनमा सम्पर्कविहीन १०४ नेपालीको विवरणलाई नेपालतर्फको २ हजार ५०२ सम्पर्कविहीनको संख्यासँग जोडेर दोहोरो गणना गर्नबाट पनि जोगिनुपर्ने देखिन्छ।

भोटेकोसी बाढीले नेपाल–चीन सीमावर्ती क्षेत्रमा पुर्‍याएको क्षतिको वास्तविक अवस्था अझै पूर्ण रूपमा यकिन हुन बाँकी छ। सम्पर्कविहीनको खोजी तथा उद्धार जारी रहेकाले मृतक र बेपत्ताको संख्या थप बढ्न सक्ने सम्भावना छ।