नेपाली काँग्रेस नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनको महत्वपूर्ण शक्ति — यम बहादुर गुरुङ पूर्व महामन्त्री, नेपाल तरुण दल

      नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलन र युवा राजनीतिमा सक्रिय रूपमा परिचित नाम हुन् यम बहादुर गुरुङ । विशेषगरी नेपाली काँग्रेस निकट भ्रातृ संगठन नेपाल तरुण दलमार्फत उहाँले संगठन निर्माण, युवा परिचालन र लोकतान्त्रिक आन्दोलनमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभएको छ । विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु भएको उहाँको राजनीतिक यात्रा समयसँगै संगठनात्मक नेतृत्वसम्म पुगेको देखिन्छ ।

नेपाल तरुण दलको महासचिवका रूपमा रहँदा उहाँले युवालाई राजनीतिमा आकर्षित गर्ने, लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यतालाई मजबुत बनाउने तथा संगठनलाई देशभर सक्रिय बनाउने काममा जोड दिनुभयो । उहाँको राजनीतिक शैली स्पष्ट वक्ता, संगठनप्रेमी र कार्यकर्तामुखी नेताका रूपमा चिनिन्छ ।

राजनीतिक गतिविधिसँगै सामाजिक क्षेत्रमा समेत सक्रिय रहनुभएका गुरुङ युवा सशक्तीकरण, सामाजिक एकता र लोकतान्त्रिक संस्कृतिको विकासमा विशेष चासो राख्नुहुन्छ । केही समययता सक्रिय राजनीतिमा कम देखिए पनि नेपाली काँग्रेस र समसामयिक राजनीतिक विषयमा उहाँको धारणा स्पष्ट र प्रभावकारी रहने गरेको छ । यसै सन्दर्भमा उहाँसँग गरिएको विशेष कुराकानी :

अहिले नेपाली काँग्रेसको अवस्थालाई कसरी हेर्नुभएको छ ?

नेपाली काँग्रेस नेपालको सबैभन्दा पुरानो लोकतान्त्रिक पार्टी हो । यसको इतिहास, योगदान र जनआधार निकै बलियो छ । अहिले पार्टीले देशको राजनीतिक स्थिरता, संविधानको रक्षा र लोकतान्त्रिक व्यवस्थालाई मजबुत बनाउन भूमिका खेलिरहेको छ । तर वर्तमान अवस्थामा पार्टीभित्र केही चुनौतीहरू पनि देखिएका छन् ।

विशेषगरी युवा पुस्ताको अपेक्षाअनुसार संगठनलाई अझ आधुनिक, सक्रिय र जनमुखी बनाउन आवश्यक छ । आज जनताले सुशासन, विकास, रोजगारी र पारदर्शितामा परिणाम खोजिरहेका छन् । त्यसैले काँग्रेसले अब इतिहासको मात्रै होइन, कामको प्रभावकारिताबाट जनविश्वास अझ बलियो बनाउनुपर्छ ।

संगठनभित्र एकता, अनुशासन र नयाँ नेतृत्वलाई अवसर दिन सकियो भने नेपाली काँग्रेस अझ सशक्त बन्न सक्छ भन्ने मेरो विश्वास छ ।

वर्तमान अवस्थामा नेपाली काँग्रेसभित्र देखिएको विवादलाई कसरी लिनुभएको छ ?

नेपाली काँग्रेसभित्र देखिएको विवादलाई म लोकतान्त्रिक पार्टीभित्रको स्वाभाविक राजनीतिक बहसका रूपमा लिन्छु । ठूलो पार्टीभित्र विचार, पुस्ता र कार्यशैलीका आधारमा फरक धारणा आउनु स्वाभाविक हो ।

तर यस्ता मतभिन्नता व्यक्तिगत विवादभन्दा पनि पार्टीलाई अझ प्रभावकारी, जनमुखी र बलियो बनाउने दिशामा केन्द्रित हुनुपर्छ । यदि आन्तरिक बहस स्वस्थ र मर्यादित ढंगले अघि बढ्छ भने त्यसले पार्टीलाई कमजोर होइन, अझ परिपक्व बनाउँछ ।

आज काँग्रेसलाई सबैभन्दा आवश्यक कुरा भनेको एकता, स्पष्ट दिशा र जनताको विश्वास जित्ने काम हो ।

गगन थापा नेतृत्वमा पार्टी अघि बढेपछि काँग्रेसभित्रको राजनीति कसरी अगाडि बढ्छ ?

काँग्रेसभित्रको राजनीति पूर्ण रूपमा एक पक्षको कब्जामा जाने विषय होइन । पार्टीको संरचना, परम्परा र शक्ति सन्तुलन हेर्दा देउवा पक्ष अझै पनि संगठनात्मक रूपमा प्रभावशाली देखिन्छ ।

यस्तो अवस्थामा विभिन्न समूहबीच प्रतिस्पर्धासँगै सहकार्यको राजनीति पनि अगाडि बढ्ने सम्भावना रहन्छ । नेपाली काँग्रेसमा विगतदेखि नै विभिन्न धारबीच सहकार्यको अभ्यास हुँदै आएको छ ।

नेतृत्व परिवर्तन भए पनि पार्टीभित्र संवाद, सहकार्य र शक्ति सन्तुलनको राजनीति निरन्तर चलिरहने देखिन्छ ।

नेपाली काँग्रेसका दुवै पक्षका नेतालाई के सुझाव दिनुहुन्छ ?

मेरो सुझाव भनेको प्रतिस्पर्धाभन्दा बढी पार्टीको एकता, जनविश्वास र लोकतान्त्रिक मूल्यलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ भन्ने हो ।

देउवा पक्षले आफ्नो राजनीतिक अनुभवलाई पार्टी रूपान्तरणसँग जोड्नुपर्छ भने गगन पक्षले परिवर्तनको एजेन्डालाई विभाजन होइन, सुधारतर्फ केन्द्रित गर्नुपर्छ ।

आज जनताले विवादभन्दा परिणाम, भाषणभन्दा काम र गुटभन्दा सक्षम नेतृत्व खोजिरहेका छन् । त्यसैले सबै नेताले व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर पार्टी, लोकतन्त्र र देशको भविष्यलाई केन्द्रमा राख्न आवश्यक छ ।

अन्त्यमा ?

नेपाली काँग्रेस केवल एउटा पार्टी मात्र होइन, नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनको महत्वपूर्ण शक्ति पनि हो । त्यसैले पार्टीभित्र विचार फरक हुन सक्छन्, नेतृत्वका आकांक्षा पनि स्वाभाविक हुन्, तर अन्ततः सबैको लक्ष्य पार्टीलाई बलियो बनाउने र देशलाई सही दिशा दिने हुनुपर्छ ।

देउवा पक्षको अनुभव र गगन थापा पक्षको ऊर्जा तथा परिवर्तनको सोचलाई एकसाथ अघि बढाउन सकियो भने नेपाली काँग्रेस अझ सशक्त बन्न सक्छ । अहिले आवश्यक कुरा आरोप–प्रत्यारोप होइन, संवाद, सहकार्य र जनताको विश्वास जित्ने राजनीति हो ।