पाँच दिनदेखि सुरुङभित्रै छन् सयौँ श्रमिक, बाहिर आफन्तको एउटै प्रश्न– ‘हाम्रा मान्छे जीवित छन् ?’

काठमाडौं । भोटेकोशी र त्रिशूलीको बाढीले जलविद्युत् आयोजनाका संरचना मात्रै होइन, सुरुङभित्र काम गरिरहेका सयौँ श्रमिकको जीवन नै अँध्यारोमा धकेलेको छ।

बाढी आएको पाँच दिन बितिसक्दा पनि रसुवा र नुवाकोटका विभिन्न जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङभित्र फसेकाहरूको अवस्था पूर्ण रूपमा पत्ता लाग्न सकेको छैन। स्वतन्त्र ऊर्जा उत्पादकहरूको संस्था नेपाल (इप्पान)का अनुसार बाढीपछि ११ आयोजनाका ८९८ जना कर्मचारी तथा श्रमिक सम्पर्कविहीन भएका थिए। तीमध्ये ३६१ जनाको उद्धार भए पनि ठूलो संख्यामा अझै बेपत्ता छन्।

सबैभन्दा ठूलो चिन्ता माथिल्लो त्रिशूली–१ को सुरुङलाई लिएर छ। त्यहाँ करिब ३०० जना फसेको अनुमान गरिएको छ। लाङटाङ खोला आयोजनाको सुरुङमा २५ जना र माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘ए’ मा ४२ जना फसेको अनुमान छ।

सुरुङभित्र पानी, लेदो र भग्नावशेष थुप्रिँदा उद्धार टोलीका लागि प्रवेश नै चुनौती बनेको छ। अक्सिजन, चिसो र लामो समयसम्म खाना तथा पानीको अभावले भित्र रहेकाहरूको अवस्थाप्रति आफन्तमा चिन्ता थपिएको छ।

यता आयोजनास्थलमा आफन्तहरू भने पाँच दिनदेखि आफ्ना मान्छेको खबर पर्खिरहेका छन्। कसैलाई जीवितै उद्धार हुने आशा छ, कसैलाई कम्तीमा आफ्ना आफन्तको अवस्था थाहा पाउने प्रतीक्षा।

उद्धारमा ढिलाइ भएपछि सरकारमाथि प्रश्नसमेत उठेको छ। आवश्यक उपकरण र दक्ष जनशक्ति समयमै परिचालन हुन नसकेको भन्दै निजी क्षेत्रले आलोचना गरेको छ। उद्धारका लागि चिनियाँ विशेषज्ञ टोलीसमेत परिचालन गरिएको छ भने जोखिमयुक्त सुरुङमा आधुनिक प्रविधिबाट फसेकाहरूको अवस्था पहिचान गर्ने प्रयास भइरहेको छ।

माथिल्लो त्रिशूली–३ ‘ए’ मा भने नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीको टोलीले सुरुङमा प्रवेश गर्ने बाटो खोल्ने काम गरिरहेको छ। सुरुङको माथिल्लो भाग पहिचान गरी ड्रिलिङमार्फत बाटो खोल्ने र अक्सिजन पठाउने प्रयास भइरहेको छ।

बाढीले जलविद्युत् आयोजना, प्रसारण लाइन र सबस्टेसनमा समेत ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। तर अहिले ती संरचनाभन्दा ठूलो प्राथमिकता सुरुङभित्र फसेका मानिसको जीवन बनेको छ।

बाढीको पानी घट्दै गए पनि सुरुङभित्र फसेकाका परिवारको बेचैनी भने बढ्दै गएको छ—उनीहरूलाई अहिले एउटै कुराको जवाफ चाहिएको छ, ‘हाम्रा मान्छे कहाँ छन्?’