केरुङ बन्दरगाह जोड्ने सडक सुरक्षित बनाउन चीनमा तीव्रता, ५८ जोखिमयुक्त क्षेत्र पहिचान

काठमाडौँ ।  दक्षिणपश्चिम चीनको सिजाङ स्वायत्त क्षेत्रमा पहिरोबाट प्रभावित केरुङ बन्दरगाहको मुख्य प्रभावित क्षेत्रमा पुग्ने एकमात्र स्थलमार्गलाई सुरक्षित र सञ्चालनयोग्य बनाउने प्रयास तीव्र पारिएको छ।

आकस्मिक उद्धार तथा प्राविधिक टोलीले सडक आसपासको भौगर्भिक जोखिमको अध्ययनसँगै भिरालो भूभागलाई मजबुत बनाउने काम गरिरहेका छन्। अधिकारीहरूले थप पहिरो तथा ढुंगा खस्न सक्ने जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सडकखण्डमा निरन्तर निगरानीसमेत गरिरहेका छन्।

अगस्ट २६ मा सिजाङको सिगात्से सहरस्थित केरुङ बन्दरगाह क्षेत्रमा गएको पहिरोमा कम्तीमा ४३ जनाको मृत्यु भएको छ भने ५१९ जना अझै बेपत्ता छन्। बेपत्ताको खोजी तथा उद्धार कार्य जारी छ।

पहिरोका कारण बन्दरगाहसम्म पुग्ने चीनको जी२१६ राष्ट्रिय राजमार्गको करिब तीन किलोमिटर सडकखण्ड अवरुद्ध भएको थियो। उक्त राजमार्ग नेपालसँग जोडिएको केरुङ सीमा बन्दरगाहसम्म पुग्ने प्रमुख स्थलमार्ग हो।

सडक अवरुद्ध भएपछि उद्धारकर्मीलाई हेलिकोप्टरमार्फत घटनास्थल पुग्नुपर्ने वा जोखिमपूर्ण पहाडी भूभाग हुँदै घण्टौँ पैदल हिँड्नुपर्ने अवस्था आएको थियो। करिब एक सातासम्म भग्नावशेष हटाउने तथा सडक पुनः सञ्चालन गर्ने काम गरेपछि गत बुधबारदेखि भारी उपकरण, राहत सामग्री र थप जनशक्ति प्रभावित क्षेत्रमा पुर्‍याउन सहज भएको छ।

तर, थप पहिरो तथा अन्य भौगर्भिक जोखिमको सम्भावना कायमै रहेकाले अधिकारीहरूले सडकलाई सुरक्षित राख्न विभिन्न टोली परिचालन गरेका छन्। टोलीहरूले राजमार्गको सम्बन्धित खण्डमा सम्भावित भौगर्भिक जोखिम रहेका ५८ वटा स्थान पहिचान गरेका छन्।

ती क्षेत्रमा पहिरो जाने वा ढुंगा खस्ने सम्भावित घटनाबारे तत्काल जानकारी लिन निगरानी उपकरण तथा रडार जडान गरिएको छ।

राष्ट्रिय सुरक्षित उत्पादन आपत्कालीन उद्धार सर्वेक्षण टोलीका उपप्रमुख युआन युनसिङका अनुसार सडकछेउका भिरालो क्षेत्रमा निगरानीका लागि उपयुक्त स्थानमा रडार जडान गरिएको छ। पहिरो वा ढुंगा खस्ने घटना भए तत्काल कमान्ड सेन्टरलाई जानकारी गराई सम्बन्धित विभागसँग समन्वय गरेर यातायात नियन्त्रण तथा थप संरक्षणका उपाय अघि बढाइने उनले बताए।

यसैबीच, सडक अधिकारीहरूले सबैभन्दा जोखिमयुक्त क्षेत्रमा स्थलगत निरीक्षण तीव्र बनाएका छन्। उद्धारमा प्रयोग भइरहेका सवारीसाधन सुरक्षित रूपमा आवतजावत गर्न सडकछेउका भिरालो भागलाई मजबुत बनाउने कामसमेत भइरहेको छ।

राहत तथा उद्धार कार्यमा सहयोग गरिरहेको सरकारी इन्जिनियरिङ कम्पनी चाइना रेलवे बेइजिङ ग्रुपका कर्मचारी गा रिदीका अनुसार ढलानमा रहेका खुकुला ढुंगा सडकमा खस्न नदिन ड्रेपरी प्रणाली आवश्यक पर्न सक्छ। यसले सडकमा सुरक्षित यातायात सञ्चालन गर्न सहयोग पुग्ने उनको भनाइ छ।

त्यसैगरी, नदीको बहावका कारण सडक कटान हुन नदिन सडकको बाहिरी किनारमा स्टिलका ग्याबियन जाली राखिएको छ। वर्षाका कारण नदीको जलस्तर बढेमा संरचना थप विस्तार गर्न सकियोस् भनेर थप ग्याबियन जालीसमेत तयारी अवस्थामा राखिएको छ।

पहिरोपछि नदीको जलस्तर र पानीको बहावबारे विज्ञहरूले निरन्तर मूल्यांकन गरिरहेका छन्। उक्त पहिरो नेपालतर्फको सीमामा रहेको नदीको माथिल्लो क्षेत्रमा उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमनदी भत्किएपछि उत्पन्न भएको थियो।

ड्रोनबाट खिचिएका दृश्य तथा रिमोट सेन्सिङ तस्बिरका आधारमा हिमनदी भत्किँदा बनेको खाल्डोको माथिल्लो र तल्लो दुवै क्षेत्रमा अहिले पानीको बहाव सामान्य रहेको चीनको जलस्रोत मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार बन्दरगाहको माथिल्लो क्षेत्रमा पहिरोपछि बनेको प्युरेपू त्साङ्पोको अवरोध ताल पनि प्राकृतिक रूपमा निकास भइसकेको छ। उक्त ताल फुट्ने उच्च जोखिमका कारण यसअघि उद्धार तथा राहत कार्यमा समेत अवरोध पुगेको थियो।

तल्लो क्षेत्रमा पहिरोबाट बनेका साना बाँधहरूमा पनि उल्लेखनीय परिवर्तन नदेखिएको र पानीको बहाव सामान्य रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ। यद्यपि, ती बाँधहरू थप भत्किएर नयाँ अवरोध ताल बन्न सक्ने जोखिम भने अझै कायम रहेको मन्त्रालयले चेतावनी दिएको छ।