अमेरिकासँग युक्रेनको गुप्तचर सूचना आदानप्रदान पुनः सुरु

काठमाडौं । युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका विशेष दूत स्टिभ विटकाफसँगको वार्तापछि रुसका क्षेप्यास्त्र आक्रमणसम्बन्धी गुप्तचर सूचना आदानप्रदान पुनः सुरु भएको बताएका छन्। उनले रुसी क्षेप्यास्त्र आक्रमणको पूर्वचेतावनी युक्रेनी नागरिकको सुरक्षाका लागि महत्त्वपूर्ण रहेको उल्लेख गर्दै अमेरिकी पक्षलाई धन्यवाद दिएका छन्।

नर्वेको राजधानी ओस्लोमा भएको वार्ताअघि युक्रेनले अमेरिकाले महत्त्वपूर्ण गुप्तचर सूचना उपलब्ध गराउन रोकेको आरोप लगाएको थियो। तर, अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले उक्त आरोपलाई ‘भ्रामक र अपमानजनक’ भन्दै खारेज गरेका थिए।

मंगलबार ओस्लोमा भएको वार्तापछि जेलेन्स्कीले गुप्तचर सूचना आदानप्रदान पुनः सुरु भएको पुष्टि गरेका हुन्। उनका अनुसार, अमेरिकी सूचनाले रुसबाट ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र आक्रमण हुन लागेको अवस्थामा युक्रेनलाई पूर्वसतर्कता अपनाउन सहयोग पुग्नेछ।

“गुप्तचर सूचना आदानप्रदान पुनः सुरु भएकामा म आभारी छु। विशेषगरी, पूर्वचेतावनी हाम्रा नागरिक, बालबालिका र सर्वसाधारणका लागि अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण छ,” जेलेन्स्कीले भने। उनले यो व्यवस्था पुनः सञ्चालनमा आउनु सकारात्मक भएको पनि बताए।

वार्तामा सहभागी फिनल्यान्डका राष्ट्रपति अलेक्ज्यान्डर स्टबले युक्रेनमा शान्ति स्थापना गर्ने प्रस्तावका विषयमा ‘वास्तविक प्रगति’ भएको बताएका छन्। यद्यपि, वार्तालाई निष्कर्षमा पुर्‍याउन अझै धैर्य आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।

वार्तापछि आयोजित संयुक्त पत्रकार सम्मेलनमा अमेरिकी विशेष दूत विटकाफ उपस्थित थिएनन्। ट्रम्पका ज्वाइँ तथा अर्का प्रमुख दूत जारेड कुश्नर भने भिडियोमार्फत बैठकमा सहभागी भएका थिए।

विटकाफले बुधबार रुसको सेन्ट पिटर्सबर्गमा राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग भेटेर शान्ति प्रस्तावबारे छलफल गर्ने कार्यक्रम रहेको बताइएको थियो। ओस्लोमा भएका छलफलका प्रस्तावप्रति रुसको प्रतिक्रिया कस्तो हुन्छ भन्ने विषयलाई युक्रेन र उसका युरोपेली सहयोगीहरूले चासोका साथ हेरिरहेका छन्।

पछिल्ला हप्ताहरूमा अमेरिका र युक्रेनबीचको सम्बन्ध तनावपूर्ण बनेको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले युक्रेनमा नयाँ राष्ट्रपति आवश्यक रहेको र युक्रेनका तर्फबाट वार्ताका लागि अर्को व्यक्ति अघि आउनुपर्ने टिप्पणीसमेत गरेका थिए। यस्तो पृष्ठभूमिमा गुप्तचर सूचना आदानप्रदान पुनः सुरु हुनुलाई दुई देशबीचको सुरक्षा सहकार्यका लागि महत्त्वपूर्ण घटनाका रूपमा हेरिएको छ।

यसैबीच, जेलेन्स्कीले अमेरिकी कम्पनी स्पेसएक्सको स्टारलिंक भूउपग्रह सेवामा पनि सकारात्मक सुधार हुने आशा व्यक्त गरेका छन्। पछिल्ला दिनमा युक्रेनी सेनाले रुसविरुद्ध ड्रोन आक्रमण गर्न प्रयोग गर्दै आएको स्टारलिंक सेवाको गति सीमित गरिएको युक्रेनी सेनाले जनाएको थियो।

गुप्तचर सूचना आदानप्रदान पुनः सुरु भए पनि अमेरिका, युक्रेन र रुसबीच शान्ति सम्झौता हुने सम्भावना तथा त्यसका सर्तबारे अझै स्पष्टता आउन बाँकी छ। अब विटकाफको पुटिनसँगको वार्ता र त्यसमा रुसले दिने प्रतिक्रियाले शान्ति प्रयासको आगामी दिशा निर्धारण गर्न सक्नेछ।